Historia Flagi Polskiej

Od 2004 roku 2 maja obchodzimy Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej. Ale to nie jedyny powód ustanowienia święta flagi akurat 2 maja. Tego dnia obchodzimy święto Polonii i Polaków poza granicami kraju i jest to możliwość manifestowania wspólnoty wszystkich Polaków. Flaga jest znakiem rozpoznawczym, symbolem państwa lub organizacji, ale również miast czy jednostek podziału administracyjnego, oddziału wojsk (sztandar) i organizacji: politycznych, społecznych, kościelnych, sportowych itp. Kolory flagi polskiej towarzyszą nierozerwalnie dziejom historycznym naszego narodu, a są nimi czerwień (często spotykana może symbolizować przelaną krew w walce w obronie kraju) oraz biel (oznacza ona wodę, a w zakresie wartości duchowych czystość ). Te przyjęte przez sejm barwy rozpowszechniły się bardzo szybko i towarzyszyły Polakom we wszystkich ważnych wydarzeniach. Skąd się wzięły w ogóle barwy polskiej flagi? Okazuje się, że jest to po prostu odwzorowanie znacznie starszego od flagi naszego herbu, jakim jest Orzeł Biały, czyli wizerunek białego orła w koronie w polu czerwonym. Pas górny oznacza Orła Białego, pas dolny pole tarczy herbowej. W przeszłości kolejność barw była różna, używano zarówno flag biało-czerwonych jak i czerwono-białych. Przez wieki otaczane były czcią i szacunkiem, zrosły się z życiem wszystkich Polaków. Biel i czerwień są od 1831 roku naszymi barwami narodowymi. Mają one jednak dużo starsze korzenie. Sięgają średniowiecza - już w XIII wieku biały orzeł umieszczony został przez książęta piastowskie w czerwonym polu tarczy herbowej. Od tej pory zmieniającemu się stale wizerunkowi orła zawsze towarzyszyły biel i czerwień. Z czasem kolory te uzyskały samodzielne znaczenie w symbolice narodowej. Zaczęły się one pojawiać na tarczach i chorągwiach rycerskich, proporcach husarskich i sztandarach wojskowych. Pierwsze wzmianki o naszej fladze są zapisane w kronikach Galla Anonima z początków XII wieku, kiedy to w bitwie polsko-czeskiej pod wodzą Bolesława Krzywoustego (1086-1138) nasze oddziały odznaczały się chorągwiami, które były poświęcone świętemu Wojciechowi. Do roku 1295 flagi nie były jednolite, co znaczy, że każdy rycerz miał swój własny proporzec przedstawiający inny symbol państwa polskiego. W 1295 r. kiedy to odbyła się koronacja Przemysła II, obraz flagi został ujednolicony na znak zjednoczenia ziem. Ówczesna flaga przedstawiała białego orła w koronie na czerwonym tle.Proces tworzenia flagi państwowej zakończył swą koronacją Władysław Łokietek w 1320 roku. Utrwalił on wizerunek orła białego jako godło i flagę Państwa Polskiego wprowadzony przez Przemysła II. Pod symbolami narodowymi rycerstwo polskie przystąpiło do bitwy z Krzyżakami pod Płowcami, która zakończyła się zwycięstwem. Chorągiew z orłem towarzyszyła wszystkim ważniejszym wydarzeniom w dziejach państwa pierwszych Jagiellonów. Najprawdopodobniej król Władysław Jagiełło oraz Władysław Warneńczyk używali poniższej flagi w swoich bojach jak i wyprawach.Chorągwie pierwszych władców piastowskich Mieszka I i Bolesława Chrobrego, pod którymi walczyli ich wojowie i rycerze w obronie granic, ozdobione były Orłem Białym na czerwonym polu. Taki znak po raz pierwszy pojawił się na chorągwi Przemysława II. Chorągwie w kolorach bieli i czerwieni widnieją na obrazach Jana Matejki i Wojciecha Kossaka, które obrazują bitwę pod Grunwaldem. Kolory biały i czerwony noszono w formie kokard za panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W okresie niewoli zaborcy traktowali barwy narodowe jako wyraz buntu i niesubordynacji wobec ich panowania. Symbole w kolorach biało-czerwonych towarzyszyły żołnierzom i patriotom na emigracji oraz w więzieniach i na zesłaniach. Po odzyskaniu niepodległości, w ustawie z dnia 1 sierpnia 1919 roku zatwierdzonej przez sejm zapisano : "Za barwy Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się kolory biały i czerwony w podłużnych pasach, równoległych, z których górny - biały, dolny zaś - czerwony".

mgr Sylwia Krupa